Een Hondenleven

Rechtbank Amsterdam vernietigt fokverbod voor zeven Markiesjes: Raad van Beheer handelde onzorgvuldig - 4 juli 2025

Inleiding
De voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam heeft op 4 juli 2025 geoordeeld dat het voorwaardelijke fokverbod dat de Raad van Beheer (RvB) had opgelegd aan diverse honden van het ras Markiesje, onrechtmatig is. De rechter verplicht de RvB om het besluit binnen 24 uur in te trekken en het fokverbod uit alle openbare registers te verwijderen. Ook wordt een dwangsom opgelegd bij niet-naleving.

Achtergrond van de zaak
Het Markiesje is een Nederlands hondenras, dat sinds de jaren ’70 via een zorgvuldig fokprogramma wordt hersteld. De RvB, die verantwoordelijk is voor de stamboekregistratie van rashonden in Nederland, stelde in juni 2025 een voorlopig fokverbod in voor ruim 120 Markiesjes. De reden: er zouden vanaf 2016 fouten zijn gemaakt bij de registratie van raskruisingen/lookalikes zonder onafhankelijke controle.
Zeven fokkers (de eisers) -die nu of héél binnkort een nest hebben liggen- spanden een kort geding aan tegen het fokverbod voor hun honden, en het intrekken van de bijbehorende stambomen in twijfel getrokken. Dit zou leiden tot problemen bij de verkoop van pups (die zij immers 't liefst verkopen aan kopers die ermee willen fokken)

De fokkers vroegen de rechter om:
• Het intrekken van het fokverbod voor hun honden;
• Een verbod voor de RvB om in de toekomst opnieuw zo’n verbod op te leggen zonder duidelijke gronden;
• Behoud van de stamboomregistratie voor hun honden en hun nakomelingen.

De RvB verweerde zich door te stellen dat er sprake was van structurele fouten bij de rasvereniging (NMV) en dat men in afwachting is van een nieuwe onafhankelijke aankeuringscommissie. Tot die tijd vond de RvB het noodzakelijk om het fokverbod te handhaven.

De rechter ging daar niet in mee en oordeelde dat het besluit tot het opleggen van het fokverbod onvoldoende concreet onderbouwd was; dat het fokverbod grote schade veroorzaakte voor de fokkers (financieel én moreel); en dat het besluit lichtvaardig genomen is, zonder individueel onderzoek naar de betrokken honden.
Hoewel de RvB stelde dat er “grote twijfels” bestonden over de aankeuringsprocedures sinds 2016, heeft zij geen bewijsstukken overgelegd die haar besluit rechtvaardigen. Er zijn geen foto’s, documenten of analyses aangeleverd waaruit zou blijken dat de betrokken honden niet aan de rasstandaard voldoen.
De rechter vond het daarom niet proportioneel dat juist deze honden nu een fokverbod opgelegd kregen, zeker niet nu het probleem kennelijk al jarenlang speelt.

Gevolgen van het vonnis
De rechter beveelt de RvB om binnen 24 uur het fokverbod voor de 7 genoemde honden in te trekken, en legt een dwangsom op van € 1.500 per eiser per dag (max. € 10.500 per eiser) als de RvB dit niet doet. Ook veroordeelt zij de RvB in de proceskosten (€ 1.764,04)

Slotbeschouwing
Dit vonnis betekent een duidelijke tik op de vingers voor de Raad van Beheer. Hoewel het bewaken van de kwaliteit van rashondenstambomen tot haar taken behoort, mag dit niet zonder deugdelijke onderbouwing ten koste gaan van individuele fokkers. De rechtbank maakt duidelijk dat zorgvuldigheid en individuele toetsing essentieel zijn, zeker als maatregelen ingrijpende gevolgen hebben voor betrokkenen.
De uitspraak laat ruimte voor toekomstig optreden van de RvB, mits dit gebaseerd is op concreet onderzoek en een transparant proces.

De Nederlandse Markiesjes Vereniging gaat ervan uit dat deze uitspraak ook gevolgen zal hebben voor het eigen bezwaar tegen het fokverbod voor alle 120 Markiesjes, en voor de bezwaren die de eigenaren individueel hebben ingediend. Die zijn immers op hetzelfde -volstrekt niet onderbouwde- besluit gebaseerd.

De uitspraak zelf:
https://uitspraken.rechtspraak.nl/detai ... 2QBNRbNJpQ