Een Hondenleven

Zweedse steentijdmensen hielden tamme wolven op eilandje

Wolvenresten van een eilandje zonder landzoogdieren dwingen onderzoekers de relatie tussen de mens en de voorouder van de hond te heroverwegen. Analyses duiden op zorg, controle en een nauwe band.

Op het afgelegen Zweedse eilandje Stora Karlsö kwamen in de steentijd geen zoogdieren voor.
Het ligt op zo’n 6 kilometer van Gotland in de Oostzee, maar hoewel zeehondenjagers al 9000 jaar geleden naar het eiland voeren, was er geen teken van landdieren – tot nu.

Een team van Britse en Zweedse archeologen vond er botten van wolven, wat volgens hen wijst op een verrassend vroege en nauwe relatie tussen de wilde voorouder van de hond en de Scandinaviërs uit de steentijd.

Gehandicapte wolf werd naar eilandje gebracht
In een grot met bodemlagen die getuigen van menselijke activiteit gedurende meerdere millennia, troffen de archeologen de botten van twee grijze wolven aan, die tussen de 3000 en 5000 jaar oud zijn, aldus een persbericht.

‘De ontdekking van deze wolven op een geïsoleerd eiland is een volslagen verrassing,’ zegt archeoloog Linus Girdland-Flink van de Universiteit van Aberdeen, hoofdauteur van een nieuwe studie over de botten.

Het is erg onwaarschijnlijk dat de wolven zelf hun weg naar het eiland hebben gevonden in de steentijd. Ze moeten er dus door mensen naartoe zijn gebracht, concluderen de onderzoekers.

DNA-analyses tonen aan dat beide dieren wolven waren zonder hondengenen. Toch verschillen ze aanzienlijk van wilde wolven.

Isotopenmetingen verraden een eiwitrijk dieet van zeedieren als vis en zeehonden – net als de mensen die joegen vanaf het eiland.

De wolven waren ook kleiner dan hun soortgenoten op het vasteland en eentje had een extreem lage genetische diversiteit. Een andere had een ernstige botafwijking waardoor hij niet in staat zou zijn geweest om te jagen.

Het is onduidelijk of de wolven getemd waren, in gevangenschap werden gehouden of op een andere manier onder controle stonden van de steentijdmensen.
Maar de verschillende elementen wijzen erop dat de mensen zeker voor de wolven zorgden en dat de relatie genuanceerder was dan eerder werd gedacht.

Ik vind het een lastige. Juist zieke wolven zouden prima kunnen leven van aangespoelde dode dieren en zeehonden. En een zwemtocht van 6 km is niks voor een wolf. Het kan. Maar het kan ook zo zijn dat er twee keer een zwakke wolf naar dat eiland gezwommen is en daar is geen leven als een aaseter of als een zeehondenjager. Er zijn geen zoogdieren vervalt als er veel zeehonden zijn voor mij. Er zijn meer plaatsen waar wolven aan de kust leven als aaseters.

Juist een zwakke of zieke wolf kan alleen daar overleven en door de lange tijd geleden kunnen dit of twee wolven samen of juist twee wolven zijn geweest waar tientallen jaren tussen gezeten hebben.

Ik ga er niet zomaar in mee.

Er zijn zelfs populaties die sea wolves heten en die zich volledig gespecialiseerd hebben in kusten afzoeken naar dode vissen en andere aangespoelde eiwitten. Zal er even naar zoeken.

Dit filmpje laat alles zien waarom ik twijfel.

Bij zo'n verhaal zou je het liefst terug gaan in de tijd om te zien hoe het daadwerkelijk zat.

Ik vind het extreme inteelt-geval en exact hetzelfde dieet wel weer wijzen richting menselijk contact.

CatnDog schreef: 01 jan 2026, 17:24
Ik vind het extreme inteelt-geval en exact hetzelfde dieet wel weer wijzen richting menselijk contact.

Er even vanuit gegaan dat dat wel echt klopt vind ik dat ook het doorslaggevende detail.
Natuurlijk kunnen wolven op een eiland terecht komen en zich daar met vogels en vis in leven houden. Dat kan zelfs heel goed.

Maar als je óók weet dat er toen al mensen waren die dingen met wolven deden en je dan ook nog harde aanwijzingen hebt dat er bewust mee gefokt is en er zorg geboden is voor zieke exemplaren...waarom zou dat dan niet het voor de hand liggende scenario zijn?

Tuurlijk kunnen wolven ook zelfstandig op een eiland terecht komen maar als het kennelijk de enige twee wolven zijn die dat deden en ook nog afwijken...dan ben je bijna aan het zoeken naar nog verder gezochte scenarios.
Voor de context, we hadden hier toen al 3000 jaar schapen en koeien en begonnen net aan paarden.

Marc schreef: 01 jan 2026, 15:09 Dit filmpje laat alles zien waarom ik twijfel.

Je moet me even helpen.
Wat bedoel je precies?

Ik vind de claim (niet alleen de titel, ze zegt het later ook) dat wolven naar zeedieren aan het evolueren zijn best bijzonder. Ze onderbouwt dat verder helemaal niet.

EchoMira schreef: 01 jan 2026, 23:42

Marc schreef: 01 jan 2026, 15:09 Dit filmpje laat alles zien waarom ik twijfel.

Je moet me even helpen.
Wat bedoel je precies?

Ik vind de claim (niet alleen de titel, ze zegt het later ook) dat wolven naar zeedieren aan het evolueren zijn best bijzonder. Ze onderbouwt dat verder helemaal niet.

Als je meer leest over zeewolven staat er bv dat ze kleiner zijn. Genetisch aan het veranderen zijn. Duiken en extreem goed zwemmen. Dus als ze aan de kust blijven en zich apart voortplanten zou je er een evolutie in kunnen zien. Ik zie dat ook niet direct want een keer een mix met een normale wolf en je bent de helft al weer kwijt van de veranderingen.

Ik vind juist de ingeteelde en afwijkende wolf weer geen bijzonderheden. Want op een eiland gaan wolven automatisch intelen. En afwijken. Als ze alleen vis en vogels en zeehonden eten hebben ze sowieso hetzelfde dieet en bij bv alleen vis al snel bot afwijkingen door kalkgebrek en teveel zouten. Dus deze afwijkingen kunnen ook ontstaan zijn juist omdat ze op een eiland leefden. En daarom overleefden. Want langs een strandje lopen na de vloed kan met een bot afwijking prima en een enkele wolf kan op een kort stukje strand aan een vruchtbare zee alles vinden om de dag door te komen. Van zeewier tot dode vissen en zelfs regelmatig een zeezoogdier waar ze weken van kunnen leven. Een wolf of drie poten die niet kan rennen kan nog steeds de waterlijn af strompelen.

Ik weet het ook niet hoor. Ik zie alleen niet direct een onlosmakelijk verband als er twee wolven gevonden zijn. Voor ze inteelt zijn of een aangeboren afwijking hebben zijn er nog veel meer wolven geweest. Daarvan zijn geen botten gevonden. Dus het is geen bewezen populatie of groep geweest.

Ik hoop dat ze het wat strakker kunnen maken kwa theorie.

Dit filmpje is interessanter. Het argument dat het eiland 6 km in zee ligt betekent dus niks want ze zwemmen hier bijna 15 km tussen de eilanden en naar de kust. Dus die 6 km uit de kust betekent geen isolatie.

Vooral het einde is interessant in deze omdat deze kust wolven dus helemaal niet angstig zijn voor mensen. En dus heel gemakkelijk contact maken.

Het was al redelijk bekend dat wolven een breed spectrum aan ecologische niches kunnen innemen en zich daaraan aanpassen. Doen vossen en beren ook.
In dit geval kleiner maar soms ook groter of alleen grotere (of kleinere) oren.
Het voelt dus een beetje "popie jopie" om te doen alsof niemand had kunnen bevroeden dat de kust ook tot specialisatie leidt, laat staan zeggen/suggereren dat de wolf een "marine mammal" aan het worden is. Dat is namelijk, zoals je weet echt iets heel anders dan een landzoogdier dat zwemt.

Maar inderdaad, 12 kilometer is zwemmend te overbruggen. Zeker als de stroming niet tegenwerkt (of zelfs meewerkt?) en de nood hoog is.
Overigens waren er oorspronkelijk ook wolven in ierland en op sardinie en zelfs op Spitsbergen. Dat is honderden kilometers van het vasteland af. Het is dus ook niet nieuw of uniek dat wolven water oversteken.
En in dat geval kun je ook al snel een inteeltsituatie krijgen inderdaad.

Waar ik een beetje mee zit is dat het bezwaar tegen menselijke inmenging uitgaat van een, in mijn ogen vergezochte, onwaarschijnlijkheid. Alsof het een raar idee is dat mensen die toen al met koeien, schapen en varkens bezig waren en over de hele wereld altijd ook met wolven hebben lopen kutten nu ineens niet wolven op een eiland gezet zouden kunnen hebben.
Ik vind het juist veel waarschijnlijker dat het wel zo gegaan is.

Tuurlijk heb je wolven die in de verte een kust zien en denken...ik ga daar even kijken. Maar niet 2 tegelijk en verder nooit eerder en nooit later. Terwijl je weet dat er mensen die met dieren klooiden daar naartoe gingen. Waarom zou je dan uitgaan van een vergezocht scenario dat niet met mensen te maken heeft terwijl de natuurlijke geschiedenis juist bol staat van dieren die ergens door mensen geintroduceerd zijn. Zo is het met de dingo toch ook gegaan?

Maar hoezo nooit eerder en nooit later? Ze hebben toevallig twee botten gevonden maar misschien ligt het daar wel bezaaid met botten. Die alles vertellen over de ontstaansgeschiedenis van deze wolven. En voor mij is het zeker niet ver gezocht. Als ik geboren was in die tijd was ik absoluut met wolven gaan kloten. Welpen pakken en gebruiken voor de jacht. Dus is niet ver gezocht. Ik reageerde alleen op de dus dus dus in dat artikel. 6 km uit de kust dus .. maar voor mij niks dus. Een wolf zwemt zo 15 km. Inteelt dus...niks dus want een zwangere wolvin op dat eiland omdat ze ver weg van haar roedel is gevlucht omdat ze stiekem zwanger was van een buurwolf en dus haar leven niet zeker was. Die welpen met moeders op een eiland en twee generaties later heb je ook vette inteelt. Het kan zeker zo gegaan zijn maar ik zie de oorzaak gevolg relaties niet zo strak. De wolf met skelet afwijkingen hoeft ook niet gevoerd te zijn met een rijke zee en een lange kustlijn rondom dat eiland.

Ik zie er zeker een plausibel verhaal in en wil dat helemaal niet weerleggen. Alleen zie ik iets minder de oorzaak gevolg relatie. Waarom zouden mensen zieke wolven daarheen doen?

Ik lees in het eerste artikel dat er op dat eiland verder helemaal geen landzoogdieren waren. Dus ook geen andere wolven(botten). Alleen deze twee exemplaren. Verder niets.

Is ook niet waterdicht hoor want niet alle botten blijven 3000 jaar een bot. Er verdwint van alles en ze hebben ook niet het hele eiland afgegraven.
Maar er word gezegd en vanuit gegaan dat er verder geen wolven waren.

Maar ik ben met je eens dat ze nogal makkelijk zijn met hun conclusies.
En inderdaad kan een invalide wolf gewoon eten en blijven leven. Elke stoep in india ligt er vol mee. Al vrat hij alleen de poep van de andere wolf maar er zijn natuurlijk ook aangespoelde vissen en dode vogels.

Plus ze zeggen soms geen land zoogdieren, geen landdieren en dan weer geen zoogdieren. Maar het sterft er van de zeehonden. Dus dat is raar. Zeehonden zijn geweldig voedsel voor wolven en het zijn zoogdieren. Een zeehond vangen is peanuts voor een wolf en juist die relatie wordt helemaal niet gelegd. Ja er spoelen vissen aan. Ja het sterft er in de lente waarschijnlijk van de zeevogels maar er leven dus jaarrond ook massaal zeehonden. Prima prooien voor wolven en zelfs voor hele gehandicapte wolven met kromme poten. Een zeehond is zo beslopen en heeft enorm veel tijd nodig om naar het water te hupsen als hij op een strandje ligt.

Marc schreef: 02 jan 2026, 07:56 Dit filmpje is interessanter. Het argument dat het eiland 6 km in zee ligt betekent dus niks want ze zwemmen hier bijna 15 km tussen de eilanden en naar de kust. Dus die 6 km uit de kust betekent geen isolatie.

Ze kunnen er ook beland zijn als het flink gevroren had.